17 / 40
15
Pro Medico
•
kwiecień 2018
temat wydania: tajemnica lekarska
ciąg dalszy na str. 16
Zaznaczyć należy, że poniższe informa-
cje dotyczyć będą sytuacji, gdy lekarz
otrzymał wezwanie celem przesłuchania
w charakterze świadka w prowadzonym
postępowaniu karnym. Dla wyjaśnienia
przypomnieć należy, że składa się ono
z kilku etapów: postępowania przygoto-
wawczego, sądowego i wykonawczego.
Składanie, m.in. przez lekarzy, zeznań jest
możliwe w dwóch pierwszych etapach.
POSTĘPOWANIE PRZYGOTOWAWCZE
Otrzymanie przez lekarza wezwania
z wyznaczonym terminem przesłucha-
nia w charakterze świadka powinno,
co do zasady, poprzedzone być postę-
powaniem w przedmiocie zwolnienia
danego lekarza z tajemnicy lekarskiej
i wydanym w tej sprawie postanowie-
niem. Konieczność uzyskania zwolnie-
nia z tajemnicy lekarskiej wynika z fak-
tu, iż informacje dotyczące prowadzo-
nego przez lekarza leczenia, uzyskane
od pacjenta na temat. stanu jego zdrowia
objęte są ochroną, w dodatku mającą
szczególny charakter, tj. tajemnicą lekar-
ską. Uczynić należy jednak zastrzeżenie,
że szczególną regulację w zakresie zwal-
niania lekarzy z tajemnicy lekarskiej prze-
widziano w przypadku śmierci pacjenta.
Z uwagi na fakt, iż postępowanie przygo-
towawcze prowadzi prokurator właściwej
prokuratury (rejonowej, okręgowej lub
regionalnej) jest – jako organ – uprawnio-
ny w myśl przepisów Kodeksu postępo-
wania karnego do wystąpienia do sądu
rejonowego o zwolnienie danego lekarza
z tajemnicy lekarskiej. Powyższe dotyczy
sytuacji, gdy lekarz ma być przesłucha-
ny na okoliczności związane ze sprawo-
waniem opieki bądź leczeniem danego
pacjenta.
Przywołaćw tymmiejscunależy art. 180 §2
KPK, który stanowi, że
osoby obowiąza-
ne do zachowania tajemnicy
notarialnej,
adwokackiej, radcy prawnego, doradcy
podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej
lub statystycznej oraz tajemnicy Prokura-
torii Generalnej,
mogą być przesłuchiwa-
ne co do faktów objętych tą tajemnicą
tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla
dobra wymiaru sprawiedliwości, a oko-
liczność nie może być ustalona na pod-
stawie innego dowodu.
W postępowa-
niu przygotowawczym w przedmiocie
przesłuchania lub zezwolenia na przesłu-
chanie decyduje sąd, na posiedzeniu bez
udziału stron, w terminie nie dłuższym niż
7 dni od daty doręczenia wniosku proku-
ratora. Na postanowienie sądu przysługu-
je zażalenie.
Jeśli w danej sprawie – prowadzonym
postępowaniu karnym zostanie wyda-
ne postanowienie o zwolnieniu lekarza
z tajemnicy lekarskiej, może on zostać
przesłuchany i składać zeznania dotyczące
kwestii, z których został uprzednio zwol-
niony przez sąd z obowiązku zachowania
tajemnicy lekarskiej.
W przypadku postępowań karnych, któ-
re prowadzone są po lub w związku
ze śmiercią pacjenta, kwestia tajemnicy
nabiera szczególnego wymiaru. Podkre-
ślić należy z całą mocą, że tajemnica lekar-
ska obowiązuje także po śmierci pacjenta.
Tym niemniej, nowelizacja ustaw: ustawy
o zawodach lekarza i lekarza dentysty,
jak również ustawy o prawach pacjenta
i Rzeczniku Praw Pacjenta, która obowią-
zuje od 5 sierpnia 2016 r., wprowadziła
szczególny sposób uzyskiwania zwolnie-
nia. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 40
ust. 3 i dodanego ust. 3a ustawy o zawo-
dach, lekarz, (…), jest związany tajem-
nicą również po śmierci pacjenta, chyba
że zgodę na ujawnienie tajemnicy wyrazi
osoba bliska w rozumieniu ustawy o pra-
wach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
(tj. małżonek, krewny lub powinowa-
ty do drugiego stopnia w linii prostej,
przedstawiciel ustawowy, osoba pozo-
stająca we wspólnym pożyciu lub osoba
wskazana przez pacjenta). Osoba bliska
wyrażająca zgodę na ujawnienie tajem-
nicy może określić zakres jej ujawnienia.
Co istotne, zwolnienia z tajemnicy lekar-
skiej, o którym mowa wyżej, nie stosuje
się, jeśli ujawnieniu tajemnicy sprzeciwi
się inna osoba bliska. Biorąc pod uwagę
szeroki krąg osób uprawnionych zarówno
do wyrażenia zgody, jak i sprzeciwu, uzy-
skiwane w ten sposób zwolnienie może
budzić w praktyce wiele wątpliwości.
Lekarz staje w trudnej sytuacji, by ocenić,
czy w sprawie, w której jedna osoba bliska
wyraziła zgodę na ujawnienie informacji
Czyli o tajemnicy lekarskiej w postępowaniu karnym
Otrzymuje lekarz
wezwanie z prokuratury
Do Zespołu Radców Prawnych ŚIL zgłaszają się po poradę prawną lekarze,
którzy otrzymali wezwanie z prokuratury celem przesłuchania ich w prowadzo-
nym postępowaniu karnym. Najczęściej pytania dotyczą kwestii związanych
z przesłuchaniem – jak ono wygląda, jakie informacje lekarz może przekazać,
także w kontekście tajemnicy lekarskiej.
Fot. Grażyna Ogrodowska