20 / 40
Pro Medico
•
luty 2016
18
konferencje
Uzależnienia od alkoholu i środków psy-
choaktywnych to jedne z najczęstszych
problemów zdrowia psychicznego poja-
wiających się tam, gdzie stres i presja są
największe. Zawód lekarza to zawód za-
ufania publicznego, wykonywanie które-
go nieodłącznie kojarzy się z codziennym
obcowaniem z tak elementarnymi i ważki-
mi problemami jak ludzkie zdrowie i życie.
Jako lekarze z jednej strony podlegamy
olbrzymiemu zobowiązaniu do bycia za-
wsze gotowymi, by nieść pomoc choremu
w potrzebie, z drugiej strony, w związku
ze stresem, przeciążeniem, obowiązkami
i presją czasu, jesteśmy narażeni na ryzyko
uzależnienia. Uzależnienia to podstępne
choroby, ich początek bywa nieuchwyt-
ny, a pełny rozwój uderza w poczucie od-
powiedzialności, stając się zagrożeniem
nie tylko dla samego lekarza, ale i jego
pacjentów. Konferencja na temat, jak dia-
gnozować i leczyć uzależnienia z uwzględ-
nieniem zasad etyki lekarskiej to ważny
krok przerywający „zmowę milczenia”
wobec uzależnień, o którą media od lat
oskarżały nasze środowisko. Uzależnienie
to jednostka chorobowa, ale nie wolno
zapominać, że za każdą diagnozą stoi kon-
kretny człowiek, osoba wymagająca indy-
widualnego podejścia, szacunku i otocze-
nia opieką. System pomocy dla lekarzy,
których stan zdrowia utrudnia lub unie-
możliwia wykonywanie zawodu, ma od-
powiadać właśnie na te potrzeby lekarzy,
którzy oprócz tego, że są lekarzami, są też
ludźmi. Chodzi o to, by pomoc była szybka
i skuteczna tak, aby lekarz zdecydował się
na leczenie, a po terapii odwykowej mógł
powrócić do pracy. W ten sposób pacjenci
odzyskują swojego lekarza, a środowisko
kolegę i współpracownika, zanim dojdzie
do tak dramatycznych okoliczności, jak
zawieszenie prawa wykonywania zawodu.
Taka pomoc to wielkie wyzwanie, pierw-
szym krokiem była decyzja NRL o powoła-
niu na terenie okręgowych izb lekarskich
pełnomocników ds. zdrowia. Kolejne kroki
wiążą się z szeroko rozumianymi działa-
niami edukacyjnymi na temat zadań peł-
nomocnika i uzależnień w ogóle.
Konferencję otwierał, jako organizator
doc.
Jarosław Markowski
, przewodni-
czący Komisji Etyki Śląskiej Izby Lekarskiej.
Przedstawił ją jako wynik współpracy Ko-
misji Etyki i Pełnomocnik ds. zdrowia le-
karzy i lekarzy dentystów –
Doroty Rzep-
niewskiej
. Wskazywał m.in. na to, w jaki
sposób nagłaśnianie w mediach informa-
cji o nietrzeźwych lekarzach na stanowi-
sku pracy niszczy autorytet naszego zawo-
du, jak ważnym wyzwaniem jest podjęcie
konkretnych kroków przez nasze środowi-
sko, aby tę sytuację zmienić. Pełnomoc-
nik ds. zdrowia lekarzy zaprezentowała
z kolei krótki wykład na temat kryteriów
rozpoznania uzależnień oraz roli diagnozy
w motywowaniu osoby z problemem uza-
leżnienia do podjęcia leczenia.
Wykład prof.
Roberta Pudlo
– konsultanta
wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii,
który przyjął kierownictwo merytoryczne
konferencji, dotyczył współwystępowa-
nia uzależnień i innych chorób i zaburzeń
psychicznych. Pozwalał spojrzeć na pro-
blemy zdrowia psychicznego i uzależnień
z nowej perspektywy – gdzie depresja
i uzależnienie mogą współwystępować,
indukować jedno i drugie lub też gdzie
uzależnienie jawi się jako specyficzny
sposób „samoleczenia” depresji i lęku.
Wykład jasno pokazuje, że uzależnienia
to problem niejednowymiarowy. Trudno
o jednoznaczną diagnozę, a leczenie musi
uwzględniać zarówno leczenie odwyko-
we, jak i leczenie drugiego, współwystę-
pującego schorzenia.
Kolejny ciekawy aspekt uzależnień poja-
wił się w wystąpieniu dr.
Bohdana Wo-
ronowicza
, który w wykładzie na temat
uzależnień od substancji psychoaktyw-
nych i behawioralnych uwzględnił specy-
fikę zjawiska w środowisku lekarskim. Przy
uzależnieniach od substancji psychoak-
tywnych (tj. alkoholu, narkotyków, leków
psychotropowych, analgetycznych) wska-
zywał na łatwość dostępu tych substancji
dla lekarzy (mamy prawo do wystawiania
recept) oraz brak uregulowań dających
możliwość kontrolowania recept
pro auc-
torae
. Bardzo interesującym aspektem
wydaje się współwystępowanie uzależ-
nień behawioralnych, czyli dotyczących
konkretnych zachowań (np. pracoholi-
zmu, seksoholizmu, skłonności do hazar-
du patologicznego) z uzależnieniem od
alkoholu i innych spa (substancji psycho-
aktywnych). W niektórych przypadkach
współwystępowanie tak niegroźnych,
a wręcz niekiedy pożądanych i poszu-
kiwanych cech, jak pracowitość, ze spe-
cyficznymi problemami współczesnego
systemu opieki zdrowotnej w Polsce może
prowadzić do katastrofalnych skutków. Bo
jeśli w systemie brakuje lekarzy i środków
finansowych, trzeba pracować coraz wię-
cej i więcej. Osoby, które mają trudności ze
stawianiem granic i utraciły kontrolę nad
ustalaniem proporcji między pracą a wy-
poczynkiemw swoim życiu (osiowy objaw
Jeszcze o uzależnieniach...
5.10.2015 r. w siedzibie Śląskiej Izby Lekarskiej odbyła się konferencja „Uzależ-
nienia jako problem społeczny, etyczny, diagnostyczny i leczniczy”. To pierwsza
taka konferencja zorganizowana przez izbę lekarską na terenie naszego kraju.
LEKARZU! PRZYJDŹ! ZADZWOŃ! NAPISZ E-MAILA!
JEŚLI SAM MASZ PROBLEM
jeśli Twój kolega lekarz ma problem, jeśli Twoja żona,
Twój mąż lekarz ma problem,
jeśli Twoja mama, tato, córka czy syn lekarz ma problem
PEŁNOMOCNIK DS. ZDROWIA LEKARZY I LEKARZY DENTYSTÓW
DOROTA RZEPNIEWSKA
DYŻUR OSOBISTY PEŁNI W PIĄTEKW GODZ. 16.00 – 18.00
w siedzibie ŚIL – Domu Lekarza w Katowicach
przy ul. Grażyńskiego 49a w pokoju 501;
e-mail:
d.rzepniewska@izba-lekarska.org.pl,
pelnomocnik@izba-lekarska.org.pl.
Jednocześnie istnieje możliwość KONTAKTU TELEFONICZNEGO
Z BIUREM PEŁNOMOCNIKA
w godzinach pracy Śląskiej Izby Lekarskiej pod numerem
tel. 32 604 42 27 z p. Małgorzatą Sobolewską
LEKARZU! MOŻESZ BYĆ PEWIEN, ŻE TWÓJ PROBLEM
POZOSTANIE TAJEMNICĄ!
Twoja rozmowa i współpraca z pełnomocnikiem
nie skutkuje uruchomieniem procedury
z zakresu odpowiedzialności zawodowej i oceną Twojej niezdolności
do pracy.
PODEJMIJ DECYZJĘ ZANIM INNI ZADECYDUJĄ ZA CIEBIE...
Komunikat Pełnomocnika ds. zdrowia lekarzy i lekarzy dentystów ŚIL