16 / 40
Pro Medico
•
październik 2014
14
prawo medyczne
„Aby kraj mógł żyć, trzeba, aby żyły prawa”
Adam Mickiewicz
Kwestię wystawiania przez lekarzy skierowań reguluje w sposób
szczegółowy ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.
U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, zwana dalej ustawą o świadczeniach)
oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie ministra zdrowia
z dnia 6maja 2008 r. w sprawie ogólnychwarunkówumówo udzie-
lanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2008 r. nr 81, poz. 484),
którego załącznik stanowią ogólne warunki umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej (zwane dalej ogólnymi warunkami).
Zarówno ustawa o świadczeniach, jak i przepisy rozporządzenia,
wymagają niezbędnych skierowań wydawanych przez lekarzy. Ko-
nieczność wystawienia odpowiedniego skierowania uzależniona
jest od rodzaju leczenia i jego miejsca.
ŚWIADCZENIA AMBULATORYJNE
Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne finansowane ze środ-
ków publicznych, zgodnie z przepisem art. 57 ust. 1 ustawy
o świadczeniach, udzielane są na podstawie skierowania lekarza
ubezpieczenia zdrowotnego. Oznacza to, że wyłącznie upraw-
nionym do wystawienia takiego skierowania jest lekarz lub lekarz
dentysta będący świadczeniodawcą, z którym NFZ zawarł umowę
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, albo lekarz lub lekarz
dentysta, który jest zatrudniony lub wykonuje zawód u świadcze-
niodawcy, z którymFundusz zawarł umowę o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej.
Równocześnie ustawodawca wprowadził szereg odstępstw od ge-
neralnej zasady udzielania specjalistycznych świadczeń ambulato-
ryjnych jedynie na podstawie skierowania. I tak skierowanie nie jest
wymagane do świadczeń:
•
ginekologa i położnika,
•
dentysty,
•
dermatologa,
•
wenerologa,
•
onkologa,
•
okulisty,
•
psychiatry,
•
dla osób chorych na gruźlicę,
•
dla osób zakażonych wirusemHIV,
•
dla inwalidów wojennych i wojskowych, osób represjonowa-
nych oraz kombatantów,
•
dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych,
•
dla osób uzależnionych od alkoholu, środków odurzających
i substancji psychotropowych – w zakresie lecznictwa odwy-
kowego,
•
dla uprawnionego żołnierza lub pracownika, w zakresie le-
czenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania
zadań poza granicami państwa,
•
dla weterana poszkodowanego, w zakresie leczenia urazów
lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza gra-
nicami państwa.
•
dla dzieci, u których w wyniku badań przesiewowych stwier-
dzono występowanie chorób wrodzonych.
Nowelizacja ustawy o świadczeniach, z dnia 22 lipca 2014 roku,
która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2015 roku, uchyla prze-
pis pozwalający na korzystanie ze świadczeń dermatologa i okuli-
sty bez skierowania. Tym samym, od 1 stycznia 2015 r. konieczne
będzie skierowanie do wskazanych specjalistów. Jednocześnie,
w przepisie art. 17 ustawy nowelizującej wskazano, że osobom
wpisanym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (a więc
przed 1 stycznia 2015 r.) na listy oczekujących na udzielenie świad-
czeń opieki zdrowotnej do okulisty lub dermatologa, świadczenia
udzielane są tym osobom bez skierowania lekarza ubezpieczenia
zdrowotnego.
Konsekwencją udzielania ambulatoryjnych świadczeń specjali-
stycznych bez wymaganego skierowania lekarza ubezpieczenia
zdrowotnego jest powstanie obowiązku ich opłacenia przez świad-
czeniobiorcę. Powyższe nie dotyczy:
•
świadczeń udzielonych w stanach nagłych,
•
tych, do których nie jest wymagane skierowanie, zgodnie
z przepisem art. 57 ust. 2 ustawy o świadczeniach, jak również,
•
świadczeniobiorców będących żywymi dawcami narządów.
BADANIA DIAGNOSTYCZNE
Zgodnie z przepisem art. 32 ustawy o świadczeniach, świadczenio-
biorca ma prawo do świadczeń z zakresu badań diagnostycznych,
w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, wykonywanych
na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub
felczera ubezpieczenia zdrowotnego.
Od 1 stycznia 2015 r. wejdą w życie przepisy nowelizacji ustawy
o świadczeniach, które wprowadzają kartę diagnostyki i leczenia
onkologicznego. Będzie ona wystawiana tym pacjentom (świad-
czeniobiorcom), u których lekarz podstawowej opieki zdrowotnej
stwierdził podejrzenie nowotworu złośliwego. W takiej sytuacji,
w miejsce skierowania, o którym mowa w przepisie art. 32, lekarz
podstawowej opieki zdrowotnej winienwystawić kartę diagnostyki
i leczenia onkologicznego. Karta stanowić będzie podstawę do dia-
gnostyki onkologicznej. Powyższe nie dotyczy nowotworów złośli-
wych skóry, z wyjątkiem czerniaka skóry.
LECZENIE SZPITALNE
Na mocy przepisu art. 58 ustawy o świadczeniach, świadczenio-
biorca ma prawo do leczenia szpitalnego w szpitalu, który zawarł
umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, na podstawie
skierowania lekarza, lekarza dentysty lub felczera, jeżeli cel leczenia
nie może być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne. Jak wskazu-
je ustawa, skierowanie do szpitala w ramach NFZ może wystawić
lekarz, lekarz dentysta lub felczer, a więc nie jest wymagane, aby
było ono wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.
Co więcej, zgodnie z przepisem §12 ogólnych warunków, lekarz
ubezpieczenia zdrowotnego, kierując świadczeniobiorcę do porad-
ni specjalistycznej lub do leczenia szpitalnego, dołącza do skiero-
wania:
1) wyniki badań diagnostycznych i przeprowadzonych konsultacji,
będące w jego posiadaniu, umożliwiające lekarzowi ubezpieczenia
zdrowotnego kierującemu postawienie wstępnego rozpoznania
stanowiącego przyczynę skierowania,
2) istotne informacje o dotychczasowym leczeniu specjalistycznym
lub szpitalnym oraz zastosowanym leczeniu.
Ponadto, w przypadku stwierdzenia braku możliwości dalszej
Wystawianie przez lekarzy skierowań
niezbędnych w leczeniu pacjenta