ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2016 nr 230

Pro Medico

•

kwiecień 2016

stomatologia

medycyna paliatywn

W celu upowszechnienia skutecznych i nowoczesnych metod leczenia bólu Ministerstwo

Zdrowia udostępniło publikację„Podstawowe zasady farmakoterapii bólu u chorych na no-

wotwory i inne przewlekłe, postępujące, zagrażające życiu choroby”. Są towytyczne leczenia

bólu opracowane przez konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny paliatywnej dr n.

med.

Aleksandrę Ciałkowską-Rysz

oraz dr. n. med.

TomaszaDzierżanowskiego

Jedną z barier w leczeniu bólu jest obawa przed opioidami, która wynika z nieznajomości

zasad stosowania tej grupy leków.Wytycznemają dostarczyć prostych instrukcji postępowa-

nia, które ułatwią podejmowanie decyzji klinicznych przede wszystkim lekarzom niebędą-

cym specjalistami w dziedzinie medycyny paliatywnej. Opracowanie przedstawiono w for-

mie reguł z krótkimi komentarzami zawierającymi takie instrukcje. Pozwalają podjąć decyzję

owłączeniuanalgetykówopioidowychdo farmakoterapii bólu, pomagają teżwewłaściwym

doborze leków i dawek.

http://www.mz.gov.pl/aktualnosci/podstawowe-zasady-farmakoterapii-bolu-u-chorych-na- nowotwory-i-inne-przewlekle,-postepujace,-zagrazajace-zyciu-choroby2

Oprac. G.O.

Leczenie bólu

gających stałej opieki pielęgniarskiej to

chorzy z otępieniami i po udarze mózgu.

Większość chorych na chorobę Parkinso-

na w zaawansowanym okresie choroby

wymaga także stałej opieki.

Udar mózgu jest na pierwszym miejscu

jako przyczyna niepełnosprawności w po-

pulacji powyżej 40. roku życia.

Zachodzące zjawiska demograficzne po-

wodują, ze już aktualnie ponad 60% pa-

cjentów u lekarza pierwszego kontaktu

to chorzy z chorobami neurologicznymi

wieku podeszłego. Skala wymienionych tu

przewidywanych zjawisk pokazuje, gdzie

przesuwa się ciężar zarówno potrzeb, jak

i kosztów.

Te swego rodzaju prognozy epidemio-

logiczne to niezwykle ważne informacje

nie tylko dla „polityków zdrowotnych”,

ale także dla ludzi nauki czy nauczycieli

akademickich odpowiedzialnych za szko-

lenie przyszłych i aktualnie pracujących

zawodowo lekarzy. Są to dane pozwa-

lające, dzięki powiązaniu z prognozami

demograficznymi, przewidywać częstość

występowania chorób czy danej choroby

w nadchodzących latach czy dekadach.

Biorąc pod uwagę wspomniane skutki

ekonomiczne, medyczne, kulturowe, spo-

łeczne i duchowe można przewidywać,

że mamy do czynienia ze swego rodzaju

bombą demograficzną czy też cichą, de-

mograficzną rewolucją.

Prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opala

GUZY MÓZGU U DZIECI

Guzy mózgu stanowią drugą pod wzglę-

dem częstości po białaczce chorobę no-

wotworową wieku dziecięcego. Znacząca

ich część to guzy o niskim stopniu złośli-

wości jak gwiaździaki włosowatokomórko-

we, które podlegają skutecznemu leczeniu

neurochirurgicznemu i onkologicznemu.

Jednak inne, jak rdzeniaki płodowe czy

wyściółczaki, są bardzo trudne do leczenia

i nierzadko prowadzą do rozległego odro-

stu lub rozsiewu procesu nowotworowego

istotnie skracając życie dziecka. W zdecy-

dowanej większości leczeniem pierwszego

wyboru jest neurochirurgiczna resekcja

guza, a leczenie onkologicznema charakter

uzupełniający.

Tylko w nielicznych postaciach, jak tzw.

,,wydzielające” guzy germinalne lub nacie-

kające guzy mostu, leczenie neurochirur-

giczne nie ma zastosowania jako pierwsza

metoda leczenia.

W prezentacji przedstawiono najważniej-

sze informacje na temat leczenia neurochi-

rurgicznego wybranych guzów mózgu, ze

szczególnym zwróceniem uwagi na możli-

wości i ograniczenia interwencji neurochi-

rurgicznej u chorych z zaawansowanym

nowotworemmózgu.

Prof. dr hab. n. med. MarekMandera

CHOROBA KLĘSKĄ CZY ZADANIEM?

Choroba i jej postrzeganie w opiece me-

dycznej i niemedycznej nad chorym i jego

rodziną, objętymi specjalistyczną opie-

ką paliatywną w okresie zaawansowania

i postępu choroby z niepomyślnym roko-

waniem, jest priorytetem. Ale powoduje

też niesłuszne przesunięcie zdrowia pa-

cjenta na plan dalszy. Zdrowie jest warto-

ścią, którą człowiek pragnie zachować jak

najdłużej i należy mu w tym pomóc. Opie-

kunowie medyczni i niemedyczni mają

obowiązek zaopiekować się zdrowiem

podopiecznego w obszarze somatycz-

nym, psychicznym i duchowym. Zdrowie

jest procesem pozwalającym choremu

adaptować się do zmieniających się wa-

runków środowiska, do wzrastania, do sta-

rzenia się, do gojenia się po uszkodzeniu,

do cierpienia oraz do spokojnego oczeki-

wania na śmierć.

To dzięki obszarom zdrowia chorego, le-

czenie objawowe jest u niego bardziej

skuteczne. Każdy choruje inaczej, bo

każdy jest inny. I nawet ta sama choroba

u każdego przebiega inaczej. Bezkrytycz-

ne naśladowanie przez chorego zaob-

serwowanych schematów zachowania

w chorobie jest kapitulacją, rezygnacją

z wewnętrznego rozwoju i aktywnego

współdziałania w procesie leczenia. Cho-

roba jest kryzysem, stresem i wywołuje

zachowania u pacjenta, które mogą mieć

wyraz klęski (ucieczka, przyglądanie się)

lub zadania (zaangażowanie w program

pomocowy). Również cierpienie, które

niesie ból, lęk czy osamotnienie, wzbudza

poczucie klęski w chorobie. Zdrowie, które

zostaje zauważone i„zaopiekowane”w za-

awansowanej i postępującej chorobie,

pozwala choremu i jego rodzinie potrak-

tować ją zadaniowo.

Dr n. med. Jadwiga Pyszkowska

Konferencja Opieki Paliatywnej i Zespołów Hospicyjnych.

Cierpienie, które niesie ból, lęk

czy osamotnienie,

wzbudza poczucie klęski w chorobie.

fot.: A.Lewanowicz