20 / 40
Pro Medico
•
marzec 2017
18
średnio ok. 14 miesięcy, mimo podjętego
leczenia.
Nadzieję na poprawę tych wyników daje
właściwe rozpoznanie typu glejaka, wcze-
sne rozpoznanie progresji molekularnej,
scharakteryzowanie krytycznych mutacji
lub cech epigenetycznych.
W ramach projektu GLIOMED planowa-
ne jest opracowanie kompleksowego
testu opartego na analizie materiału
pobranego z guza (ukierunkowane
sekwencjonowanie NGS – Next Gene-
ration Sequencing – 700 genów) oraz
próba opracowania „liquid biopsy”
(tzw. płynnej biopsji czyli testu z krwi)
opartej o analizę wolnokrążącego DNA
(cfDNA) guza we krwi, co mogłoby sta-
nowić małoinwazyjną opcję dla biopsji
chirurgicznej.
–
Wiemy, że w przypadku wielu nowotwo-
rów DNA, które jest w komórkach nowo-
tworowych, przedostaje się do krwi. Jeśli
będziemy w stanie wyłapać pojedyncze czą-
steczki DNA komórek glejaka i je scharakte-
ryzować, możemy skonstruować specjalne
sondy genetyczne, które będą wychwyty-
wać we krwi fragmenty DNA o określonej
sekwencji
– mówi prof. Nawrocki.
„Liquid biopsy” poprawiłaby dostępność
do diagnostyki, komfort i bezpieczeństwo
pacjentów oraz oznaczałaby zupełnie
nowe możliwości monitorowania przebie-
gu choroby, do tej pory niedostępne.
–
Gdy guz się odnawia, u części pacjentów
mamy problem z pobraniem materiału
do badania. Istnieje duże ryzyko, że nowo-
twór jest o wyższym stopniu złośliwości
niż poprzednio, często występuje także
w miejscu, gdzie jakakolwiek ingerencja
jest niebezpieczna dla chorego. W takim
przypadku leczenie oparte jest na obrazach
radiologicznych, ale jest to metoda dalece
niedoskonała. Test z krwi umożliwiłby bez
narażania pacjenta na ryzyko powtórnego
zabiegu czy biopsji zebrania precyzyjnych
danych dotyczących guza
– tłumaczy Pro-
fesor.
W ramach projektu GLIOMED naukowcy
chcą także poznać kompleksową charak-
terystykę genomu i transkryptomu guza.
Część komórek pobranych od pacjentów
zostanie także wykorzystana do hodowli
3-D in vitro w warunkach zmniejszone-
go stężenia tlenu. Dla glejaka charakte-
rystyczną cechą jest bowiem to, że przy
niskim stężeniu tlenu komórki nowotwo-
rowe nabywają zdolności do aktywnej
migracji i tworzenia ognisk odległych
od pierwotnego. Dlatego u chorych
na glejaka IV stopnia często obserwuje się
wieloogniskowe zmiany wmózgu. Eksper-
ci mają nadzieję, że prowadzone badania
pozwolą im na poznanie mechanizmów,
które za to odpowiadają. Gdyby się udało
ten proces zablokować, być może byłby
to klucz do lepszych wyników leczenia
tego typu nowotworu. Pierwszych wyni-
ków badań naukowcy spodziewają się
po ok. 2-2,5 roku.
W projekcie, oprócz Śląskiego Uniwersyte-
tu Medycznego, biorą udział: Warszawski
Uniwersytet Medyczny, Instytut Biologii
Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN
w Warszawie, Akademia Górniczo-Hut-
nicza w Krakowie, Regionalne Centrum
Naukowo-Technologiczne w Podzamczu
oraz prywatny podmiot, który będzie
odpowiadać za wdrożenie wypracowa-
nych rozwiązań.
Oprac. Agata Kalafarska
W leczeniu zaawansowanego raka piersi niezbędne są zmiany
i współpraca wszystkich zainteresowanych stron z obszaru opieki
zdrowotnej, pracy i polityki społecznej – zgodnie twierdzą przed-
stawiciele środowiska medycznego, organizacji pacjenckich
i decydenci.
Opracowanie
„Ogólnoświatowa sytuacja dotycząca zaawansowa-
nego/rozsianego raka piesi – podsumowanie dekady”
zostało przy-
gotowane przez zespół pod przewodnictwem dr
Fatimy Cardo-
so
z Europejskiej Szkoły Onkologii (European School of Onco-
logy). Jest bardzo ważnym działaniem, związanym z dążeniem
do zapewnienia kobietom z rozpoznaniem zaawansowanego
raka piersi podstaw oraz możliwości współdecydowania o swoim
zdrowiu i życiu, a także stworzenia warunków aktywnego uczest-
niczenia w procesie leczenia.
ciąg dalszy ze str. 17
onkologia
Projekt GLIOMED
Raport dekady 2005-2015
Analiza sytuacji zaawansowanego raka piersi, obejmująca zakresem ostatnie
dziesięciolecie w 34 krajach na świecie.
Z raportu: Paradygmat leczenia musi skupiać się
na podejściu spersonalizowanym wobec każdej
pacjentki i aspirować do tego, by zmienić rozsia-
nego raka piersi w chorobę przewlekłą, z długofa-
lowymi okresami remisji.
Z raportu: Rak piersi jest najczęstszym nowotwo-
remwśród kobiet. Szacuje się, żew2012 r. na świe-
cie rozpoznano 1,7 mln nowych zachorowań.
Raport jest kompleksową analizą sytuacji zaawansowanego raka
piersi, obejmującą zakresem ostatnie dziesięciolecie w 34 krajach
na świecie. Badaniem objęte zostały pacjentki, ich opiekunowie,
organizacje pacjentów, lekarze onkolodzy, pielęgniarki i kadry
zarządzające placówkami onkologicznymi. Z raportu wynika,
że kobiety z nawrotem choroby czują się odizolowane, zepchnię-
te na margines społeczny i pozostawione bez pomocy i wsparcia.
To musi się zmienić, bo choć rak piersi jest chorobą nieuleczalną,
to w tej chwili staje się chorobą przewlekłą.
Polska wersja raportu została opublikowana pod koniec 2016 r.
na stronie internetowej
www.raportdekady.pl.
Raport zawiera m.in. rozdział: Кontekst i perspektywy naukowe,
a w nim: Historia postępu w leczeniu raka piersi, Impas w inno-
wacjach w dziedzinie zwalczania rozsianego nowotworu piersi,
Obrazy koncentracji w przyszłości, Nowe rekomendacje. Wiele
miejsca poświęcono też problematyce opieki wspierającej nad
chorymi oraz wpływowi polityki, społeczeńtwa i środowiska.
Oprac. Grażyna Ogrodowska
na podstawie materiału prasowego Agnieszki Zamenckiej
i Ewy Dux-Prabuckiej,
prezesa Stowarzyszenia „Dziennikarze dla Zdrowia”