ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach marzec 2017 nr 238

Pro Medico

•

marzec 2017

historia medycny

na przekazywać do ośrodka w oryginale

lub – jeśli mają wyjątkową wartość dla

posiadającego – w postaci duplikatu.

W KONTEKŚCIE HISTORYCZNYM

I WSPÓŁCZESNYM

Praca nad zgromadzonymi materiała-

mi będzie się odbywać na płaszczyźnie

trzech pracowni: historii żywej, archiwal-

no-digitalizacyjnej i popularyzacyjnej.

Celem powołania pracowni jest przygo-

towanie archiwaliów w profesjonalny

sposób, by później mogły zostać przeka-

zane do zbiorów powstającego na Śląsku

Muzeum Historii Medycyny i Farmacji.

–

Misją Ośrodka Dokumentacji Historycznej

Śląskiej Izby Lekarskiej jest gromadzenie,

archiwizowanie, zabezpieczanie, opraco-

wywanie i upowszechnianie dokumentów

związanych z wykonywaniem zawodu

lekarza i lekarza dentysty oraz działalnością

placówek ochrony zdrowia, obrazujących

bogate dzieje medycyny na Śląsku

– powie-

dział podczas prezentacji inaugurującej

prace Rady jej przewodniczący dr Jacek

Kozakiewicz. –

Chcielibyśmy bezpłatnie

udostępniać te archiwalia do celów eduka-

cyjnych i naukowych, organizować ekspo-

zycje – w kontekście historycznym i współ-

czesnym; wykłady dla lekarzy i lekarzy den-

tystów, seniorów Lekarskiego Uniwersytetu

Trzeciego Wieku ŚIL, studentów kierunków

medycznych oraz młodzieży szkolnej. Pla-

nujemy organizację spotkań autorskich

z nestorami śląskiej medycyny oraz działal-

ność wydawniczą. Wszystko po to, by pobu-

dzić świadomość historyczną w naszym

środowisku

– podkreślał przewodniczący

Rady.

Aleksandra Wiśniowska-Śmiertka

WPROWADZENIE

Medycyna pracy jest jedną ze specjalizacji lekarskich. Jej działalność

przez wiele lat była kojarzona z bhp albo z lekarzami pracującymi

w różnych zakładach pracy, zajmującymi się badaniami okresowymi –

w powszechnym mniemaniu była to specjalizacja ludzi „nieudanych”,

którzy nie znaleźli sobie swojego miejsca na niwie medycyny leczni-

czej. Wroku 1996minister zdrowia i opieki społecznej wydał rozporzą-

dzenie ujmujące całość problematyki przeprowadzania badań profi-

laktycznych, będące aktemwykonawczymdo Kodeksu pracy, według

któregobadaniaprofilaktycznestałysięobowiązkowedlaosóbzatrud-

nionych na umowę o pracę (i umowę zlecenie). Zapisy ustawy o służ-

biemedycyny pracywprowadziły reorganizację dawnej przemysłowej

służby zdrowia – i wtedy się zaczęło.

W różnych gremiach stwierdzono, że każdy lekarz ma prawo do orze-

kania – szczególnieodpłatnego–dlawszelkichpodmiotów–niezależ-

nie od specjalizacji. Przypadki orzekania na przykład przez pediatrów

o zdolności do pracy na wysokości lub ortopedówo zdolności do pra-

cy w narażeniu na ołów, nie należały do rzadkości. Wszystko to opisy-

wano i opisywałemwcześniej.

COZTEGOWYSZŁO?

Wiedza medyczna rozwija się nieustannie – tak samo rozwijała się

medycyna pracy. Wyodrębniła się z niej „higiena pracy”, powstało też

osobne towarzystwo naukowe, alewobec braku stosownych uregulo-

wań prawnych, a właściwie ich zmian – funkcjonuje obok – zrzeszając

zarówno lekarzy, jak przede wszystkim innych fachowych pracow-

ników ochrony zdrowia, zajmujących się ocenami środowiska pracy.

Polskie Towarzystwo Medycyny Pracy jest natomiast towarzystwem

skupiającym lekarzy z tą specjalizacją lub z innymi specjalizacjami – ale

na mocy doświadczenia zawodowego i różnych szkoleń – posiadają-

cych uprawnienia do wykonywania badań profilaktycznych. W mię-

dzyczasie dokonano nowelizacji rozporządzenia z roku 1996, a z wielu

dyskusji wynika, że zarówno pracodawcy, jak i pracownicy, oczekują

odmedycyny pracy czegoś innego – nie tylko badań profilaktycznych,

ale wizytacji stanowisk pracy, konsultacji, prowadzenia programów

profilaktycznych, doradztwa, tak zwanego czynnego poradnictwa

itp. – niestety wszyscy milczą na temat pieniędzy – czyli kto powinien

za topłacić (z Kodeksupracywynika, że badania profilaktyczne są płat-

ne przez pracodawców, a na tematy inne Kodeksmilczy (nadal).

LATA2012-2017

To kolejna kadencja władz Polskiego Towarzystwa Medycyny Pracy

oraz„nowi ludzie”w medycynie pracy – po śmierci poprzedniej prze-

wodniczącejZarząduGłównegoijednocześniekonsultantakrajowego

dr n. med.

EwyWągrowskiej-Koski

doszło do zmian – konsultantem

krajowym został dr

Paweł Wdówik

a pełniącą obowiązki przewod-

niczącego – prof. dr hab.

JolantaWalusiak-Skorupa

. Z kolei w woje-

wództwie śląskim funkcję dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medy-

cyny Pracy i konsultanta wojewódzkiego z zakresu medycyny pracy

skupiła w swoich rękach dr

Krystyna Kostyra

, a przewodniczącym

Oddziału Śląskiego wybrany został na kolejną kadencję niżej pod-

pisany dr n. med.

Ryszard Szozda

. Czy działania wymienionych

osób i kierowanych przez nich gremiów przyniosły rezultat – jest

rzeczą ocenną. Niestety, to nie one decydują o zmianach przepi-

sów prawnych. Prace nad nimi trwają nadal. Jednocześnie wpro-

wadzono kilka modyfikacji obowiązujących przepisów, ale spo-

wodowało to raczej zamieszanie, z uwagi na ich wielość i często

Szanowni Państwo, w związku z projektem powstania Muzeum Historii Medycyny i Farmacji, Ośrodek Dokumentacji Histo-

rycznej ŚIL zwraca się z prośbą o przekazywanie informacji na temat posiadanych przez Państwa archiwaliów: dokumentów

piśmienniczych, zdjęć, prasy, wycinków prasowych, relacji audiowizualnych i audialnych, kronik, danych biograficznych

osób zasłużonych. Jeżeli dysponujecie Państwo interesującymi materiałami o charakterze historycznym, prosimy o przeka-

zanie informacji na ten temat drogą mailową:

a.wisniowska@izba-lekarska.org.pl

lub pod numerem telefonu: 32 6044261.

Przedstawiciele ODH zapoznawali się ze sposobem przechowywania archiwów w IPN w Katowicach .

medycyna pracy

Quo vadis, medycyno pracy 2017?

ciąg dalszy na str. 24

Fot.: Grażyna Ogrodowska