18 / 40
Pro Medico
•
kwiecień 2015
16
medycyna paliatywna
ciąg dalszy ze str. 15
lęgniarstwa opieki paliatywnej, fizjotera-
peuty, psychologa, kapelana, pracownika
socjalnego i kwalifikowanych opiekunów
niemedycznych; – opieka nad rodziną
chorego i osieroconymi, istotny element
opieki w okresie choroby osoby bliskiej
i przeżywania żałoby. Szczególnie ważna
jest ochrona osieroconych przed przeży-
waniem żałoby patologicznej; – zasada
sprawiedliwości, czyli dostępność przez
24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, dla
każdego chorego, bez względu na stan
finansowy, status społeczny, miejsce za-
mieszkania. Jednocześnie wymaga moni-
torowania jakości opieki i poziomu satys-
fakcji z opieki nad chorym i jego rodziną.
SPECJALISTYCZNA
OPIEKA PALIATYWNA
Świadczona jest w strukturach specjali-
stycznych komórek organizacyjnych pu-
blicznych i niepublicznych podmiotów
leczniczych państwowych, samorządo-
wych, społecznych (najczęściej Stowarzy-
szenia Ruchu Hospicyjnego) i kościelnych
(diecezjalne ośrodki Caritas).
Komórki organizacyjne opieki paliatywnej
prowadzone są w strukturach: zespołu do-
mowej opieki paliatywnej (lub hospicjum
domowe), poradni medycyny (lub opieki)
paliatywnej, oddziału medycyny palia-
tywnej (lub hospicjum stacjonarnego),
dziennego ośrodka opieki paliatywnej
i szpitalnego zespołu wspierającego opie-
ki paliatywnej. Specjalistyka wymaga roz-
woju kadry lekarzy specjalistów medycy-
ny paliatywnej i pielęgniarek specjalistek
pielęgniarstwa opieki paliatwnej, psycho-
tanatologów, fizjoterapeutów. Pożądany
i bardzo ważny jest udział w opiece pa-
liatywnej kwalifikowanych opiekunów
niemedycznych, posługujących najczę-
ściej wolontaryjnie, których indywidualne
umiejętności mogą służyć zaspokajaniu
rozmaitych potrzeb chorych i ich rodzin.
Członkowie zespołów opieki paliatywnej
nie tylko są ekspertami w zakresie rozpo-
znawania i opanowywania objawów za-
awansowanej choroby, niezależnie od jej
etiologii, lecz także powinni cechować
się empatią i umiejętnością komunikacji
interpersonalnej, pozwalającą na rozpo-
znanie, rozumienie i właściwe reagowanie
na cierpienia emocjonalne i duchowe cho-
rych, ich rodzin oraz osób osieroconych.
Świadczą opiekę w trybie ciągłym, dają-
cym choremu poczucie bezpieczeństwa,
co ma pozytywny wpływ na jakość jego
życia.
Preferowanym miejscem sprawowania
specjalistycznej opieki paliatywnej jest
dom chorego, następnie ośrodek dzien-
nej opieki paliatywnej i oddział medycyny
paliatywnej. W poradni opieki paliatyw-
nej lub w szpitalu, przy pomocy wykwa-
lifikowanych pracowników medycznych
szpitalnego zespołu wspierającego opieki
paliatywnej, można rozpocząć realizację
programu specjalistycznej opieki palia-
tywnej, który następnie kontynuowany
będzie w domu chorego lub w ramach
stacjonarnej opieki paliatywnej. Pacjenci
będący pensjonariuszami w domach po-
mocy społecznej mogą również być objęci
opieką poradni medycyny paliatywnej
i zespołu domowej opieki paliatywnej.
„ELIMINACJA” ŚMIERCI
Z ŻYCIA SPOŁECZNEGO
W „nowoczesnym” podejściu do śmierci
jest ona eliminowana z życia społeczne-
go. Przyczyn tego zjawiska upatruje się
w urbanizacji powodującej oddalenie się
człowieka od natury, w tworzeniu rodzin
„nuklearnych”, w zaniku rodzin wielopoko-
leniowych, a także w rozwoju medycyny,
która zatarła wyraźną granicę między ży-
ciem i śmiercią, a sztucznie podtrzymując
życie, dała złudną nadzieję na „oszukanie”
śmierci. Do eliminacji śmierci z życia spo-
łecznego przyczyniają się także: umiesz-
czanie ludzi ciężko chorych i umierających
w szpitalach i domach opieki z dala od ro-
dziny, przesunięcie cmentarzy z centrum
na obrzeża miast, odchodzenie od uro-
czystych pogrzebów na rzecz krótkich na-
bożeństw w wąskim gronie, zaniechanie
żałoby oraz sposobu mówienia o śmierci
przez stosowanie eufemizmów lub wręcz
unikanie mówienia o niej (temat tabu).
Z tą próbą eliminacji śmierci naturalnej
idzie w parze zainteresowanie, a nawet
Społeczne Towarzystwo
Hospicjum Cordis
w Katowicach
POSZUKUJE LEKARZA
DO PRACY Z CHORYMI I UMIERAJĄCYMI
Doświadczenie zawodowe nie jest dla nas sprawą
priorytetową. Potrzebne nam przede wszystkim osoby
o dobrym sercu, pełne empatii, które czerpią radość
z pomagania drugiemu człowiekowi i chcą nauczyć się,
jak to robić profesjonalnie. Praca wymaga wyjazdów
do pacjentów objętych opieką domową.
Osoby chętne prosimy o przysyłanie zgłoszeń
na adres mailowy:
hospicjumcordis@wp.plZgłoszenia powinny zawierać wszystkie dane
teleadresowe umożliwiające kontakt zwrotny
fascynacja śmiercią „nienaturalną”, która
aż w nadmiarze obecna jest w mediach
(relacje na żywo z katastrof, wojen, po-
kazywanie drastycznych morderstw, ob-
razowanie nagłej i brutalnej śmierci w fil-
mach i grach komputerowych). Śmierć
pokazywana w ten sposób staje się nie-
realna, nie wzbudza emocji i nie skłania
do refleksji nad sensem życia i śmierci.
Odpowiedzią na pozbawienie śmierci jej
majestatu i na odarcie człowieka umie-
rającego z godności jest powstanie w la-
tach siedemdziesiątych ub. wieku ruchu
hospicyjnego, z rozwojem w latach dzie-
więćdziesiątych opieki paliatywnej i me-
dycyny paliatywnej, który traktując śmierć
jako zjawisko naturalne, powraca niejako
do dawnych tradycji i pomaga człowieko-
wi umierającemu przygotować się na wła-
sne umieranie i je zaakceptować.
W szerokim, holistycznym i specjali-
stycznym programie opieki paliatywnej
z medycyną paliatywną, zapewnia się
choremu, w szczególnie trudnym czasie,
zmagania się z chorobą, bezpieczeństwo,
kontakt społeczny, samoakceptację, sa-
mowystarczalność i zaspokajanie potrzeb
religijnych. Wymienione warunki utrzy-
mują dobrą jakość życia chorego, budują
jego nadzieję i podmiotowość.
dr n. med. Jadwiga Pyszkowska
konsultant wojewódzki
w dziedzinie
medycyny paliatywnej
wwojewództwie śląskim
(śródtytuły pochodzą od redakcji)
Współczesny wymiar medycyny paliatywnej
Komunikat